De manier waarop we de energieprestatie van gebouwen in Nederland berekenen is ingrijpend veranderd. Hoewel de officiële BENG-eisen gelijk blijven, zorgt een cruciale aanpassing in de onderliggende rekenmethode, de NTA 8800, voor een grote stap voorwaarts. Deze herziening, die voortvloeit uit de Europese Energy Performance of Buildings Directive (EPBD IV), verschuift de focus definitief naar de brede klimaatprestatie over de volledige levenscyclus van een pand. Voor wie kiest voor biobased bouwen is dit fantastisch nieuws. Eindelijk wordt in de landelijke regelgeving zichtbaar wat wij in onze ontwerpen rondom Zwolle en daarbuiten al jaren toepassen.
De blinde vlek voor thermische traagheid
Tot nu toe liepen we in de architectuurpraktijk vaak tegen softwarematige beperkingen aan. In de oude BENG-systematiek werden gebouwen grofweg gecategoriseerd als ‘licht’ (zoals houtskeletbouw) of ‘zwaar’ (zoals beton of kalkzandsteen). De unieke, fijnzinnige eigenschappen van natuurlijke materialen, zoals porositeit, vochtregulering en thermische traagheid, verdwenen in een enkel hokje dat je moest aanvinken.
Daarnaast waren de standaard forfaitaire waarden voor materialen zoals riet, stro en hennep onnodig ongunstig, tenzij je als bureau met een kostbare, individuele productcertificering kwam. Dit werkte remmend voor opdrachtgevers die juist ecologisch, modern en toekomstbestendig wilden bouwen.
Ruimte voor faseverschuiving
In onze ontwerppraktijk kijken we fundamenteel anders naar de gebouwschil. Natuurlijke materialen presteren in de realiteit namelijk uitmuntend. Neem het principe van faseverschuiving: biobased isolatie absorbeert de warmte van de zon overdag en geeft deze pas uren later, als het buiten is afgekoeld, weer af. De piekbelasting valt hierdoor lager uit en de opwarming van het interieur wordt sterk vertraagd. Het resultaat is een gebouw dat in de zomer heerlijk koel blijft, zonder dat er zware, energieverslindende installaties of airco’s nodig zijn.
Met de vernieuwde rekenmethode krijgt deze thermische traagheid een realistischere waardering op de BENG 1-indicator. Dit dwingt de sector om de EP-adviseur niet pas achteraf in te schakelen voor een verplichte slotberekening, maar om de NTA 8800 echt als ontwerpinstrument te gebruiken vanaf de allereerste schetsfase.
Dit sluit naadloos aan bij onze visie op biobased bouwen als architecten, waarbij ecologie, functionaliteit en esthetiek vanaf het begin samensmelten.
Om deze hoogwaardige prestaties te garanderen, selecteren wij specifiek gecertificeerde, ademende materialen:
| Isolatie: | GUTEX Thermosafe houtvezelplaten en HempFlax hennepisolatie voor een optimale faseverschuiving en thermische massa. |
| Constructie: | Duurzaam gecertificeerd constructiehout en Isohemp hennepblokken. |
| Afwerking: | Dampopen Tierrafino leemstuc en Keim minerale silicaatverven voor een gezond, ademend binnenklimaat. |
Een meetbare klimaatprestatie en financiële versnelling
De aanscherping maakt duurzaam bouwen definitief minder vrijblijvend. Voor nieuwbouw groter dan 1000 m² moet vanaf mei het Global Warming Potential (GWP) expliciet worden vermeld. Omdat materialen zoals hout, hennep en stro CO₂ opslaan tijdens hun groei en dit decennialang vasthouden in het gebouw, wordt deze CO₂-opslag nu zwart-op-wit zichtbaar op het energielabel.
Dit zorgt voor een prachtig esthetisch en visueel rustgevend binnenklimaat dat nu ook op papier superieur presteert. Opdrachtgevers krijgen concrete, meetbare cijfers in handen om de marktwaarde en kwaliteit van hun vastgoed te bewijzen. Deze combinatie van strengere regelgeving en directe financiële voordelen, zoals de rentekortingen die banken steeds vaker bieden voor ecologische materialen, zal de transitie naar collectief en duurzaam wonen alleen maar verder versnellen. Wie nu investeert in biobased, loopt niet vooruit op een vluchtige trend, maar op de wetgeving die er ongetwijfeld aankomt.
